respect the mountains

Het kopen van kleding is voor vele mensen (meestal vooral vrouwen) een van de leukste dingen om te doen. Maar wat hierbij wel belangrijk is, is dat het milieu niet vergeten wordt. Gelukkig is daar de laatste jaren steeds meer oog voor gekomen. Niet alleen organisaties, maar ook consumenten zelf vinden het vaak belangrijk dat hun kleding op een duurzame manier wordt geproduceerd, met aandacht voor het milieu én voor diegenen die de kleding maken: ook zij hebben recht op een eerlijke beloning en gezonde arbeidsomstandigheden.

Een oppervlakkiger, maar niet minder belangrijk onderwerp: de juiste kledingmaat. Wil je duurzame kleding kopen, let er dan ook op dat je de juiste maat aanschaft. Je hebt immers weinig aan een milieuvriendelijk geproduceerde jeans die je vervolgens maar één of twee keer draagt. Weet je wel je kledingmaat? Let dan op bij het aanschaffen van kleding in andere landen. Het maatje 36 van Nederlandse bodem krijg je écht niet aan wanneer het uit het Franse rek afkomstig is. En wil je je lekker slank voelen en een hele kledingmaat minderen zonder ook maar de kleinste dieetmaatregelen? Koop dan kleding uit Duitsland, want daar vallen de maten zo groot uit dat je al snel een maatje kleiner nodig hebt. Let hier goed op bij het kopen van je kleding. De meeste webshops zijn uniform.

Milieuvriendelijke winterjassen

Draag jij een milieuvriendelijke of verantwoorde winterjas? Waar komt jouw winterjas eigenlijk vandaan? Wat heeft er moeten gebeuren om een jas te produceren? Een milieuvriendelijke jas is allang geen hobbezak meer, want steeds meer bedrijven zien in dat mode prima samen kan gaan met respect voor het milieu.

Zo wordt een jas gemaakt

Om een winterjas te produceren, is vaak katoen nodig. Daarvoor moeten landbouwgronden omgeploegd worden, heeft de boer water nodig en bestrijdingsmiddelen, want alles moet natuurlijk schoon zijn. Dat zorgt voor veel uitstoot van het broeikasgas methaan. Een jas moet er goed uit zien, dus krijgt die na productie nog een extra behandeling. Bijvoorbeeld verven, stonewashen, kreukvrij of waterafstotend maken. Daarvoor gebruiken producenten vaak schadelijke chemicaliën. Wat doet een producent dan met die chemicaliën? Waarschijnlijk loost de producent die. En voordat de jas te koop is in de winkel, moet deze vervoerd worden. Dus is het beter als een product lang mee gaat, want dan hoeft er minder kleding gemaakt te worden.

Ik wil een katoenen winterjas!

Het is logisch dat sommige mensen helemaal geen milieuvriendelijke jas willen, maar per se een jas van bijvoorbeeld katoen. Daar is een oplossing voor: biologisch katoen. Het is geen puur katoen, maar ‘katoenachtig’. Bij het maken van biologisch katoen gebruikt de producent geen bestrijdingsmiddelen of kunstmest. De uitstoot van broeikasgas is lager dan van regulier katoen. Het enige nadeel: het landgebruik is iets hoger.

Duurzame textiel

Wat duurzame textiel precies inhoudt, is voor veel consumenten onduidelijk. Winterjassen.com deed uitgebreid research en vond het antwoord. Duurzame textiel bestaat uit biologisch katoen, hennep, linnen en wol uit biologische veeteelt. Wol mag dan niet geproduceerd zijn met (giftige) bestrijdingsmiddelen.

Wie maakt het?

Niet alleen het milieu is bij de productie belast. Om een product te maken, heb je ook mankracht nodig. Je staat er waarschijnlijk nooit bij stil, maar de meeste kleding wordt gemaakt in slechte arbeidsomstandigheden. Bijvoorbeeld in Aziatische lagelonenlanden. Werknemers maken lange dagen met veel uren. Ze worden bijvoorbeeld gedwongen tot overwerken, maar ook discriminatie, onveilige omstandigheden en een verbod op vakbonden behoren tot de orde van de dag. De werknemers zien voor al dat harde werken vaak maar een fractie van de prijs terug. Gelukkig zijn er ook veel kledingmerken en modeketens die hun best doen om eerlijke kleding in te kopen. Dat is kleding die is gemaakt onder menswaardige omstandigheden. Het is alleen best moeilijk voor de consument om uit te vinden welke jas onder eerlijke omstandigheden is geproduceerd.

Controle

Om er voor te zorgen dat merken mens- en milieuvriendelijk werken, houden verschillende organisaties controle. Die instanties hebben richtlijnen opgesteld om producenten een handje te helpen. Wie goede, verantwoorde, winterjassen maakt, krijgt een keurmerk. Sommige initiatieven geven helemaal geen keurmerk, maar die hebben een gedragscode opgesteld. Sommige bedrijven hebben zelfs eigen beleid en eigen controleurs.

Keurmerk voor arbeidsomstandigheden

Hoe kom je er nu achter welke merken onder eerlijke omstandigheden werken? Op de website van het merk staat vaak een keurmerk. Je ziet dan vaak ook bij welke gedragscode het merk is aangesloten. In Nederland werkt men bijvoorbeeld veel met de Fair Wear Foundation. Die wordt onderschreven door zowel Nederlandse werkgeversorganisaties in de modebranche als de vakbeweging, als maatschappelijke organisaties. Daarbij valt te denken aan OxfamNovib en Fairtrade.

Niet op het kledingstuk

Eigenlijk is het best jammer, maar de keurmerken zijn vaak niet op een jas terug te vinden. De website van het merk biedt dan uitkomst. In Nederland zijn er twee keurmerken die strenge eisen stellen aan de arbeidsomstandigheden waaronder de jas is gemaakt: het Max-Havelaarkeurmerk en het EKO-keurmerk. Natuurlijk zijn er ook keurmerken die alleen over het milieu gaan. We zetten er een paar van op een rijtje:

Global Organic Textile Standard (GOTS)

Dit keurmerk houdt in dat het kledingstuk is gemaakt met milieuvriendelijke chemicaliën en waterzuivering bij de fabrieken. De GOTS stelt ook eisen aan de gewassen.

Eko Sustainable Textile

Het Eko Sustainable Textile-keurmerk bestaat niet meer. Het is nu de Global Organic Textile Standard. Maar op jassen van voor 2008 kan het kenmerk nog altijd van toepassing zijn.

Organic Exchange

Het Organic Exchange-keurmerk voldoet aan een stuk minder eisen dan GOTS. Het gaat vooral in op de teelt van katoen. Het percentage biologisch gekweekte katoen moet in het kledingstuk ten minste 5 procent zijn. Daarbij mag de producent geen synthetische bestrijdingsmiddelen, genetisch gemodificeerde organismen en kunstmest gebruiken. Het keurmerk stelt geen eisen aan de arbeidsvoorwaarden.

Ecolabel

Dit label is alleen voor kleding die helemaal milieuvriendelijk geproduceerd is. Het label stelt bijvoorbeeld eisen aan bestrijdingsmiddelen en chemicaliën. Het bevordert het gebruik van vezels uit biologische landbouw.

Demeter

Demeter is het keurmerk van biologisch-dynamische landbouw. Dat betekent dat het merk rekening houdt met de kosmische elementen op het groeiproces en dat het merk geen bestrijdingsmiddelen gebruikt.

Biologisch katoen

Veel kledingmerken voeren hun eigen label. De C&A doet dat bijvoorbeeld. De meeste labels vallen onder de eisen van Organic Exchange, maar het label is eigenlijk niet erg nuttig. Er is namelijk maar weinig toezicht. op een eigen keurmerk.

Jas weggooien? Zonde!

Op een gegeven moment is de jas ‘af’. Voor ons eigen gevoel, dan. Feitelijk kan je een jas best nog een tweede leven schenken door het aan vrienden of familie te geven. En anders is er altijd nog de tweedehands markt of de textielcontainer. Maar dat gebeurt nu nog heel weinig, waardoor we per jaar ruim 13 kilo textiel weggooien. Door een jas te hergebruiken ontlast je het milieu. Bovendien zorgt het voor extra werkgelegenheid in Afrika en Azië, vanwege de export. Het levert ook weer goedkope kleding op voor de arme bevolking daar. Twee derde van de weggegooide jassen is nog gewoon bruikbaar.